Sterk Velsen welke altijd voorstander is geweest van na scheiden heeft samen met VVD vragen gesteld over Recycletarief versus Recycle-keuze een kwestie die momenteel ook speelt in de gemeente Beverwijk.
Eerder heeft Sterk Velsen samen met VVD Velsen Raadsvragen gesteld aan het college, Graag delen we de onlangs beantwoorden vragen:
Onderwerp: Recycle-tarief versus recycle-keuze
Toelichting bij de vragen:
HVC is de afvalinzamelaar voor Velsen en Beverwijk. Velsen werkt sinds 2023 met het recycletarief.
Beverwijk heeft recent gekozen voor recycle-keuze, waarin nascheiding een grotere rol
speelt. Omdat het om dezelfde inzamelaar gaat en HVC de recycle-keuze actief promoot, rijst de
vraag wat dit voor Velsen betekent. HVC stelde voorheen dat bronscheiding (zoals bij het recycletarief)
de beste en voordeligste optie was; inmiddels lijkt de organisatie positiever over nascheiding.
Dat kan het begrip en het draagvlak in Velsen onder druk zetten, zeker in hoogbouwwijken waar
het huidige systeem als lastig wordt ervaren. Dit wordt versterkt doordat er weinig
publieksvriendelijke informatie beschikbaar is over verschillen in prijs, service en milieuresultaten
tussen beide systemen. Tegelijkertijd wordt in persberichten vooral zeer positief gecommuniceerd
over de recycle-keuze. De recente behandeling van de Najaarsnota 2025, met daarin extra kosten
voor de afvalinzameling, draagt naar het oordeel van de VVD Velsen en Sterk Velsen — mede
gesteund door andere fracties — niet bij aan de beeldvorming, het begrip en het draagvlak voor het
recycle-tarief.
De VVD Velsen en Sterk Velsen staan voor een vorm van afvalinzameling met de best beschikbare
techniek die minder kost en zo eenvoudig mogelijk is voor onze inwoners. Uit de Beverwijk-stukken
blijkt dat met recycle-keuze machinale nascheiding van PBD (plastic, blik en drinkverpakkingen)
financieel aantrekkelijk wordt, mede omdat vanaf 2026 de vergoeding voor nagescheiden PBD
stijgt en er niet met afkeur wordt gewerkt; bij brongescheiden PBD wordt de vergoeding juist
kwaliteitsafhankelijk. Dit kan ook relevant zijn voor Velsen, waar we kostenposten als extra bakken,
handhaving, dumpingen en afkeur ervaren.
De VVD Velsen en Sterk Velsen willen helderheid over kosten, milieueffecten en dienstverlening
van recycle-tarief versus recycle-keuze (en een mogelijke hybride variant), zodat we kunnen
beoordelen of en hoe Velsen kan vereenvoudigen (bijv. PBD bij restafval in één bak) zonder
hogere lasten voor inwoners. Dit sluit aan bij onze eerdere motie over glasheldere communicatie bij
de invoering van het recycle-tarief: inwoners verdienen duidelijke uitleg en eerlijke vergelijking.
Vraag 1
Wat is de motivatie van HVC om nu zo positief te zijn over het systeem van recycle-keuze met
nascheiding, terwijl eerder werd gesteld dat bronscheiding (zoals bij het recycle-tarief) de beste en
voordeligste aanpak was?
Antwoord vraag 1
Er zijn 2 ‘uitersten’ in afvalstoffenheffing: een vast tarief voor elk huishouden of een tarief dat is
gebaseerd op de hoeveelheid restafval dat een huishouden aanbiedt (recycle-tarief).
Recycle-keuze zit daar tussenin, bewoners kiezen of ze een recycle-tarief willen en doen zo
vrijblijvend mee aan een beloning voor afval scheiden. Als ze niet meedoen, betalen ze bij recyclekeuze
een vast tarief. Bij recycle-keuze doet zodoende een deel van de bewoners mee, waardoor
resultaten ook slechts ‘voor een deel’ verbeteren.
Naast een keuze voor afvalstoffenheffing, kan elke gemeente kiezen hoe zij afval inzamelt. Met
betrekking tot PBD zijn er 2 bekende varianten: bronscheiden (door bewoners aan huis) en
nascheiden (machinaal). De keuze voor bronscheiden of nascheiden bepaalt een gemeente op
basis van de ambities en geldende kaders. In Velsen hebben we een hybride inzamelsysteem voor
PBD: bij laagbouw doen we bronscheiding en bij hoogbouw doen we nascheiding van PBD
Uitgezonderd Zeewijk, daar heeft hoogbouw bronscheiding. Wij hebben die keuze gemaakt in 2017
en destijds de oranje bak ingevoerd.
HVC adviseert gemeenten bij dit soort keuzes. Het advies van HVC hangt af van de geldende
kaders en ambities die elke gemeente vooraf stelt. Denk bij kaders aan: alle geldende regels en
uitgangspunten, de kosten en vergoedingen voor grondstoffen. Maar ook de uitgangssituatie van
een gemeente: hoe goed wordt afval op dat moment gescheiden.
Binnen de geldende kaders en ambities in Beverwijk, adviseert HVC recycle-keuze met
nascheiding. In Velsen waren de kaders en ambities in 2022 anders en voor Velsen adviseerde
HVC daarom het recycle-tarief in combinatie met het bestaande hybride systeem voor PBD
inzameling.
Vraag 2
Is het College bereid een vergelijking te (laten) maken voor Velsen tussen: (a) doorgaan met
recycle-tarief (bronscheiding), (b) overstap naar recycle-keuze met nascheiding PBD, en (c) een
hybride model (bijv. nascheiding PBD voor hoogbouw of geselecteerde wijken)? Zo ja, op welke
wijze (collegebericht, sessie, etc.) en wanneer kan het College deze informatie verstrekken? Zo
nee, waarom niet?
Antwoord vraag 2
De geldende kaders rond afvalinzameling en de afvalstoffenheffing veranderen in de tijd.
Vergelijken van verschillende inzamelsystemen en de wijze van belastingheffing (recycle-keuze of
recycle-tarief) blijft daarom nodig.
Inzamelen en verwerken van huishoudelijk afval is duur. Ook in Velsen stijgen de kosten gemiddeld
door de jaren heen, als gevolg van inflatie, verbrandingstarieven en verbrandingsbelasting. De
kosten van huishoudelijk afvalbeheer zijn door invoering van het recycle-tarief echter minder
gestegen dan als we het recycle-tarief niet hadden ingevoerd. Zonder recycle-tarief waren de
kosten in Velsen nu zo’n €25,- per huishouden hoger geweest. In de najaarsnota 2025 en de
begroting 2026 kon u lezen dat onze afvalkosten momenteel zelfs iets dalen. Velsen heeft haar
milieuresultaten en afvalkosten met het recycle-tarief sterk verbeterd.
Daardoor is de situatie in Velsen anders dan in Beverwijk. Introduceren van recycle-keuze leidt
voor Beverwijk naar verwachting tot betere milieuresultaten en minder verbrandingskosten. Voor
Velsen zou dat op beide onderdelen een achteruitgang zijn ten opzichte van de huidige situatie.
Zoals gezegd veranderen soms de kaders:
- Vanaf 2026 geldt de nieuwe ‘Samenwerkingsovereenkomst Verpakkingen’ tussen VNG,
Verpact (verpakkingsindustrie) en de afvalinzamelbedrijven. Daardoor veranderen onze
vergoedingen voor het ingezamelde PBD met bronscheiding (vergoeding daalt) en
nascheiding (vergoeding stijgt). We hebben in de begroting 2006 hierop geanticipeerd. - Recent werd ook duidelijk dat we de komende jaren, met name vanaf 2028, sterk stijgende
verbrandingstarieven krijgen van restafval door extra rijksheffing en CO2-belasting.
We zullen het verwachtte financiële en milieueffect van beide wijzigingen komende maanden
daarom opnieuw doorrekenen en ook een vergelijking maken tussen bron- en nascheiden met
daarbij het effect van recycle-tarief. Via een collegebericht in het 1e kwartaal van 2026 laten wij de
uitslag aan uw raad weten.
Vraag 3
Welke ruimte is er binnen de huidige afspraken met HVC voor aanpassingen in Velsen, als daar
behoefte aan is? Kan Velsen binnen de huidige contracten met HVC (en planning/logistiek) kiezen
voor een gecombineerd systeem—bijvoorbeeld PBD bij restafval voor (delen van) de hoogbouw—
zonder hogere lasten voor inwoners?
Antwoord vraag 3
De huidige Dienstverleningsovereenkomst met HVC biedt ruimte om de wijze van inzameling aan
te passen. Als Velsen anders wil inzamelen dan voert HVC dat uit. Een aanpassing van de dienstverlening
heeft altijd een financieel effect, milieueffect en effect op de service (afvaldriehoek). Om
alle effecten te bepalen maakt HVC vooraf een doorrekening en kan de gemeente dat afwegen en
keuzes maken.
Als voorbeeld: als je niet langer oud papier inzamelt: bespaar je inzamelkosten voor papier en je
hebt geen opbrengsten van oud papier meer, je hebt extra verbrandingskosten restafval en ook
extra inzamelkosten voor restafval aangezien papier bij restafval komt. Daarnaast heeft het effect
op je milieuresultaten: minder hergebruik en meer CO2 uitstoot. Bewoners krijgen meer service: ze
hoeven oud papier immers niet meer te scheiden.
Zoals bij antwoord 1 toegelicht heeft Velsen op dit moment een gecombineerd systeem van
bronscheiding bij laagbouw en nascheiding van PBD bij hoogbouw.
Vraag 4
Deelt het College onze zorg dat het gebrek aan duidelijke publieksinformatie over de verschillen
tussen recycle-tarief en recycle-keuze kan leiden tot verwarring en afnemend draagvlak onder
inwoners van Velsen? Zo ja, hoe zorgt het college, samen met HVC, voor eenvoudige en
eenduidige publieksinformatie over de verschillen tussen de systemen, zodat vragen van inwoners
— met extra aandacht voor hoogbouw — goed worden beantwoord? Zo nee, waarom niet?
Antwoord vraag 4
Het college deelt niet de zorg over gebrek aan publieksinformatie om de verschillen tussen recycletarief
en recycle-keuze uit te leggen. Elke gemeente heeft een eigen manier van afval inzamelen
en afvalstoffenheffing. Het college vindt de recente besluitvorming in de gemeenteraad van
G EME E N T E V E L S E N
Beverwijk geen aanleiding om het Beverwijkse systeem uit te leggen aan bewoners in Velsen. Het
zou naar ons idee juist tot verwarring kunnen leiden over de gemaakte keuzes in Velsen. Het
recycle-tarief dat geldt in Velsen staat uitgelegd op onze website.
Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Velsen
Zie ook het artikel in de IJmuider Courant over het recyclen in Beverwijk: